น้ำตาลในเลือดสูงตอนเช้า...เกิดจากอะไร? และแก้ยังไง?
ปัญหาน้ำตาลในเลือดพุ่งสูงตอนเช้า เป็นสิ่งที่คนไข้เบาหวานหลายคนเจอ ซึ่งบางครั้งก็ไม่รู้สาเหตุ และไม่แน่ใจว่าเกี่ยวข้องกับอาการของโรคที่แย่ลงหรือเปล่า
เรามาดูกันว่าภาวะน้ำตาลสูงตอนเช้าเกิดจากอะไรได้บ้าง และจะมีวิธีป้องกันได้ยังไง
- เกิดจากร่างกายย่อยอาหารช้า
ถ้าเรากินอาหารมื้อใหญ่ก่อนเข้านอน ก็เป็นไปได้ว่าช่วงเช้า หรือ 4-8 ชม.หลังอาหาร น้ำตาลในเลือดจะพุ่งถึงจุดพีค นั่นเพราะร่างกายเราในขณะหลับจะย่อยอาหารได้ค่อนข้างช้า ทางแก้คือไม่ควรกินอาหาร/ขนมก่อนเข้านอน ทานมื้อเย็นให้เร็วขึ้น และเลือกอาหารเย็นที่มีคาร์บต่ำ
- เกิดจาก Dawn phenomenon
Dawn phenomenon คือการที่ร่างกายหลั่งฮอร์โมนเรียกน้ำตาลออกมามหาศาลในช่วง 1-2 ชั่วโมงก่อนตื่นนอน ทำให้มีการเพิ่มขึ้นของน้ำตาลในเลือดอย่างรวดเร็วในตอนเช้า ซึ่งข้อสังเกตคือค่าน้ำตาลจะพุ่งแบบก้าวกระโดดเฉพาะตอนเช้าเท่านั้น ส่วนตอนกลางคืนจนถึงเช้ามืดระดับน้ำตาลจะยังคงที่
วิธีป้องกันคือควรกินข้าวเย็นเร็วขึ้น และทำกิจกรรม active เล็กๆ น้อยๆ หลังอาหาร เช่น เดินเล่น แกว่งแขน หรือใครที่ออกกำลังกายประจำ ก็อาจเปลี่ยนมาออกตอนบ่าย-เย็นแทน เพื่อปรับเวลาการหลั่งฮอร์โมน
- เกิดจาก Rebound effect
คนไข้เบาหวานที่รับอินซูลินประจำ อาจมีภาวะน้ำตาลต่ำในบางช่วง ซึ่งหากค่าน้ำตาลดิ่งลงมากในตอนกลางคืน ร่างกายก็จะหลั่งฮอร์โมนกระตุ้นระดับน้ำตาลออกมา ทำให้ค่าน้ำตาลพุ่งสูงในตอนเช้านั่นเอง วิธีแก้คืออาจปรึกษาคุณหมอเพื่อปรับลดการใช้อินซูลิน หรือกินอาหารว่างเล็กน้อยก่อนนอนเพื่อคงระดับน้ำตาลในเลือดไม่ให้ drop ในตอนกลางคืน
- เกิดจากรับยาไม่พอ
ถ้าพบว่าน้ำตาลในเลือดไม่ได้พุ่งขึ้นแค่ช่วงเช้า แต่สูงอยู่แล้วตลอดเวลา ก็อาจเป็นได้ว่าเราคุมเบาหวานได้ไม่ดีหรือรับยาไม่เพียงพอ ซึ่งในกรณีนี้อาจต้องปรึกษาคุณหมอเพื่อรับยาเพิ่ม หรือหาวิธีใหม่ๆ ในการควบคุมเบาหวานให้ได้ผลยิ่งขึ้น